
冈波巴大师教言集GM11ཁུ་དབོན་གསུམ་གྱི་གསུང་སྒྲོས།
1-10-33b
༄༅། །ཁུ་དབོན་གསུམ་གྱི་གསུང་སྒྲོས།
༄། །རྗེ་སྒམ་པོ་པའི་གསུང་སྒྲོས།
༄༅། །བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལུགས་ཀྱིས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། སྟོང་པ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་འཁྲུངས། སྔགས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་ལུས་ལྷ། ངག་བཟླས་པ། ཡིད་ཆོས་ཉིད་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་འཁྲུངས། མ་རྟོགས་ན་སངས་མི་རྒྱ། ཡུ་ཕུའི་ལུགས་ཀྱིས། ཆོས་ཀྱི་འཁྱེར་ལུགས་འདིས། ཡར་ལ་འགྲོ་བ་ལས་མར་ལ་མི་འགྲོ་བ་ཡིན། དབང་པོ་རབ་
1-10-34a
སངས་རྒྱ་བ་ཡིན། འབྲིང་འཕགས་པའི་གནས་ལྔར་སྐྱེ་བ་ཡིན། ཐ་མ་ཡང་ལྷར་སྐྱེ་གསུང་། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་དྲན་རིག་སྣ་ཚོགས་ཀུན་རྫོབ་ཡིན། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དོན་དམ་ཡིན། ད་ལྟ་ཡོད་པའི་ངོ་བོའི་ཉམས་འདི་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང་ཡོང་བ་ཡིན། ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་ཡང་ལོངས་སྤྱད་དུ་བཏུབ་པ། ཆབ་རོམ་ལ་ཆུ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །སྟོང་པ་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་ནི་འོད་ལས་འོད་ཆད་པ་བཞིན་དུ་འདོད། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་འོད་ལས་འོད་ཆད་པ་བཞིན་དུ་འདོད། གཉིད་ཆེ་བ་ཡང་མི་ལྟོ། ངོ་བོ་སྐྱེ་འཇིག་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་ནས་མི་འཇིག་པས་ཆོག་པ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཧྲིལ་གྱིས་དྲིལ་ན་རྟོག་པ་དང་། རྟོག་མེད་གཉིས་སུ་འདུས། རྟོག་པ་རང་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན། ཅིག་ཏུ་རྟོགས་པས་ཐམས་ཅད་ཚུར་ཐོབ་ནས་འོང་བ་ཡིན། ཁྱེད་ཅག་ལ་བཤད་རྒྱུ་ཡང་མེད་དེ། འོན་ཀྱང་དོན་དམ་དེ་བླ་མའི་གསུང་གིས་ཀྱང་ཐོག་ཏུ་མི་ཕེབས། རྟོག་གེའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཡིན། རྟོག་གེ་བས་མཐོང་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་དོན་དམ་མཐོང་བས། དོན་དམ་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར། དོན་དམ་གྱིས་མཐོང་ན་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་འདི་ཡིན་བྱ་བ་ཅིག་པུས་རང་གི་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བ་དེ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པར་བསྒོམས་ན་ཡང་དེ་ལྟར་སྐྱེ་ཞིང་འདུག །འཕགས་པའི་གནས་གཞན་དུ་བསྒོམས་ནའང་འོང་ཞིང་འདུག །འདུག་ས་ཡང་འདི་རང་དུ་བསྒོམས་ན་ཡང་འོང་ཞིང་འདུག །འོད་གསལ་དེ་སུ་ཡི་ཡིན་ན་རང་གི་ཡིན། རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ། རང་གིས་རང་རིག །རང་གསལ་གསལ་ལ་མ་འགགས། སྟེང་འོག་མེད་པར་འོད་གསལ། མཐའ་དབུས་མེད་པར་འོད་གསལ། རྣམ་རྟོག་ཡོད་མེད་མེད་པར་འོད་གསལ་དུ་འདུག་ལ། དེའི་ངང་ལ་གནས་པ་དེ་འཇིག་
1-10-34b
རྟེན་ལས་འདས་པ་བྱ་བ་ཡིན། དེ་ལ་བོགས་འདོན་རྒྱུ་མེད། དེ་ལས་རྟོགས་པ་བོགས་འདོན་ན། འདོད་པ་རང་སྐྱོན་ཅན་ཡིན། དེ་ལས་བོགས་སམ་རྟགས་སམ་དེ་ལས་འཕུལ་ས་འབྱུང་ན། དེ་རང་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་གསུང་ངོ་། །ངོ་བོ་སྐྱེས་ནས་ཡུན་རིང་བསྒོམས་པའི་རྒད་པོ་ཀུན་ལ་བོགས་སམ། དྲི་རྒྱུ་འོང་ཞིང་འདུག་གམ་མི་འདུག་ཞུས་པས། དྲི་རྒྱུ་ཡང་མེད། བོགས་འདོན་རྒྱུ་ཡང་མེད། ངའི་དྲུང་དུ་འོངས་ཀྱིན་བླའོ་འདྲ་དེ་བཏང་འགྲོ་ཡིན་འདུག་གསུངས། ངོ་བོ་གཅིག་ཆོད་དུ་སོང་བ་ལ་ཡང་རྨི་ལམ་དུ་ངོ་བོ་མི་ཟིན་པར་འདུག །བར་དོ་ཟིན་ནམ་མི་ཟིན་ཞུས་པས། བླ་མ་ཀུན་ན་རེ་རྨི་ལམ་དུ་ཟིན་དགོས་གསུང་སྟེ། ངས་བལྟས་པས་རྨི་ལམ་དུ་མ་ཟིན་ཡང་། བར་དོར་ཟིན་འོང་། ད་ལྟ་བསྒོམ་པ་བས་རྨི་ལམ་མི་གསལ་དུ་འགྲོ་བས་མི་ཟིན། བར་དོར་ད་ལྟ་བས་ཀྱང་གསལ་དུ་འགྲོ་བས་ཟིན་འོང་གསུང་། ད་ལྟ་ངོ་བོ་ལྡང་འཇུག་པ་ཅིག་ཤི་ན། བར་དོར་ལྡང་འཇུག་འོང་ངམ། ཅིག་ཆོད་ལ་འགྲོ་ཞུས་པས། ད་ལྟ་ངོ་བོ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཡོད་ན་བར་དོར་ཡང་ཅིག་ཆོད་ལ་འགྲོ། ལྡང་འཇུག་པ་དེ་བར་དོར་ཡང་ལྡང་འཇུག་འོང་སྟེ། དེར་བསྒོམས་པས་འདི་བས་བོགས་ཆེ་བས་ཅིག་ཆོད་ལ་འགྲོ་གསུང་། དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྒྱུན་དུ་རྟོགས་ནས་གནས་པས། ཀུན་རྫོབ་བྱང་སེམས་བསྒོམ་དགོས་བསམ་མི་དགོས་ཞུས་པས། གོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། རྟོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་གསུམ་ཡིན། གོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཚེ་སྔ་མ་ཕན་ཆད་བསྒོམས་པས། འདི་རང་ལ་བསྒོམ་མི་དགོས་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འོང་བ་ཡིན། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཚེ་འདི་ལ་བསྒོམ་ལ་སོང་བ་ཡིན། རྟོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི། དོན་རྟོགས་པས་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ཤུགས་ཀྱིས་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འབྱུང་བ་ཡིན། ལོགས་སུ་
1-10-35a
ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་། དོན་དམ་གཉིས་བསྒོམ་མི་དགོས། དོན་དམ་རྟོགས་ན་བྱམས་སྙིང་རྗེ་གཞན་དོན་དུ་འབྱུང་བ་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན། ཉོན་མོངས་པ་ཤུགས་ཀྱིས་ལྡོག་པ་ཡིན། ངོ་བོ་རྟོགས་ཟེར་ཡང་མི་དགེ་བ་ལ་འཇུག །བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཆུང་བར་འདུག་ན། ངོ་བོ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན། བླ་མ་རྗེ་བཙུན་གསུང་བ་དེ་ཡིན་གསུང་ངོ་། །རྗེ་བཙུན་སྙུང་བའི་དུས་སུ་ཐུགས་མི་བདེ་བ་འོང་ཡིན་གདའ་འམ། མི་གདའ་ཞུས་པས། ན་དུས་སུ་ཡང་སེམས་མི་བདེ་བ་དང་། གནོད་པ་ཅང་མི་ཡོང་བར་འདུག །གང་ན་སར་འོད་གསལ་དུ་བསྒོམས་པས། འོད་གསལ་དུ་ཕྲི་ལེ་འོང་ཞིང་མི་གནོད་པར་འདུག །འདྲེས་ན་བའི་མི་ལ་སྔགས་བཏབ་པ་བས། གང་ན་སར་དམིགས་པ་གཏད་ནས་འོད་གསལ་བསྒོམས་ན་ཕན་པ་འདུག་གསུང་། ངོ་བོ་དང་མཉམ་བཞག་འདྲེས་པ་བྱ་བ་ཅི་ལ་ཟེར་བ་ལགས་ཞུས་པས། བསྒོམ་པ་ཞེས་པ་ནང་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་བཞི་གང་བྱེད་ཀྱང་། འོད་གསལ་དང་མ་བྲལ་བར་དུས་རྟག་ཏུ་ངོ་བོར་སོང་ན་འདྲེས་པ་ཡིན་གསུང་། རེས་འགའ་དྲན་པ་ཤོར་ནས་རྣམ་རྟོག་ཐོག་ཏུ་འགྲོ། དྲན་པ་རྙེད་ནས་ངོ་བོར་འོང་བ་དེ་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་ནམ་ཞུས་པས། དེ་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་གསུང་། འོ་ན་ངོ་བོ་དེ་ཆ་ཅིག་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནམ། བསྒོམ་ཡུན་ཐུང་ནས་མ་གོམས་པ་ཡིན་ཞུས་པས། དེ་ངོ་བོ་མཐའ་དག་མ་རྟོགས་པ་ཡིན། མ་གོམས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དོན་ལ་བསྒོམ་ཡུན་ཐུངས་པ་ཡིན་གསུང་། འོ་ན་རྣམ་སྨིན་གྱི་ལུས་པོ་འདི་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ། མཉམ་བཞག་དང་རྗེས་ཐོབ་མེད་པར་མི་འགྲོ་བ་ཅང་ལགས་སམ་ཞུས་པས། དེ་མེན་རྣམ་སྨིན་གྱི་ལུས་ཡོད་ཀྱང་། ཡུན་རིང་དུ་བསྒོམས་པས་མཉམ་བཞག་དང་རྗེས་ཐོབ་མེད་པར་འཕྲལ་ལ་ཚེ་འདི་རང་ལ་འགྲོ་བ་ཡིན་གསུང་། འོ་ན་དྲན་པ་ཤོར་མ་ཐོག་ཏུ་བག་ཆགས་རང་ཀ་མར་འགྲོ་བ་འདི་ཅིས་ལན་ཞུས་པས། འདི་བཟུང་འཛིན་མ་
1-10-35b
དག་པས་ལན། ཡུན་རིང་དུ་བསྒོམས་པས་བཟུང་འཛིན་དག་ནས་དྲན་པས་བཟུང་རྒྱུ་མེད་པར་མཉམ་རྗེས་མེད་པར་འགྲོ་གསུང་། འོ་ན་ངོ་བོ་སྐྱེས་ནས་མཉམ་རྗེས་མ་འདྲེས་པར་ཤི་ན། བར་དོར་སྐྱེ་བ་འདག་གམ་མི་འདག་ཞུས་པས། དེ་འདག་པ་ཡིན་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཡིན་གསུང་། འོ་ན་ད་ལྟ་དྲན་པས་མ་ཟིན་པའི་རྣམ་རྟོག་དེ་སྒྲིབ་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞུས་པས། དེ་སྒྲིབ་པར་མི་འགྲོ། རྣམ་རྟོག་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་གསོག་པར་མི་ནུས་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལ་ས་བོན་བཏབ་པ་དང་འདྲ། འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་གནས་མེད། ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་གནད་ཀས་གསུང་། འོ་ན་གཉིད་མཐུག་པོའམ་རྨི་ལམ་གྱི་དུས་སུ་ངོ་བོ་མ་ཟིན་པར་འདུག་ན། བར་དོར་ངོ་བོ་ཟིན་ནམ་མི་ཟིན་ཞུས་པས། དེ་གཉིད་དང་རྨི་ལམ་གྱི་དུས་སུ་ངོ་བོ་མ་ཟིན་ཀྱང་། བར་དོ་ཟིན་པ་ཡིན། གཉིད་དང་རྨི་ལམ་དུས་སུ་ད་ལྟ་བས་མི་གསལ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན། བར་དོར་ད་ལྟ་བས་གསལ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན། ད་ལྟ་བས་བཟུང་སླ་བ་ཡིན་གསུང་། འོ་ན་དྲན་པས་མ་ཟིན་ན་ངོ་བོ་མི་འོང་བར་རྣམ་རྟོག་རང་ཀ་མ་དེ་དྲན་པས་ཟིན་པ་དང་། སྔར་གྱི་རྣམ་རྟོག་དེ་ཚོ་འདག་གམ་མི་འདག །དྲན་པས་ཤི་མ་ཤི་མེད་པར་འཛིན་དགོས་སམ་མི་དགོས་ཞུས་པས། དྲན་པས་མི་ཟིན་པའི་རྣམ་རྟོག་རང་ཀ་མ་རྣམས་དྲན་པས་ཟིན་མ་ཐོག་ཏུ་སངས་ལ་འདག །དྲན་པས་ཤི་མ་ཤི་མེད་པར་བཟུང་མི་དགོས། འོ་ན་ཡང་དྲན་པས་མ་ཡེངས་པར་བྱས་ན། མཉམ་རྗེས་འདྲེས་རྐྱེན་པ་ལ་ཕན། དྲན་པས་མ་ཟིན་ཀྱང་རྣམ་རྟོག་གིས་གནོད་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་དང་བར་དུ་གཅོད་པ་གཏན་མེད་གསུང་། འོ་ན་དྲན་པས་བཟུང་ཞིང་མ་ཡེངས་པར་བྱ་བ་ལས། གཞན་ཉམས་སུ་བླང་རྒྱུ་མེད་དམ་ཞུས་པས། དྲན་པས་བསྐུལ་བ་ཙམ་ལས་གཞན་ཉམས་སུ་བླང་རྒྱུ་ཅང་ཡང་མེད་པ་ཡིན་གསུང་། ངོ་བོ་འབའ་ཞིག་
1-10-36a
བསྒོམ་པ་ལས་བསྐྱེད་རིམ་དང་བཟླས་པ་དགོས་སམ་མི་དགོས་ཞུས་པས། སྔགས་བག་རེ་བཟླས་ན། ངག་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་འབྱུང་བས། སྔགས་བཟླས། ལྷ་བསྒོམ་མི་དགོས། འོད་གསལ་གྱི་ངང་ནས་བཟློས་པ་ཡིན་གསུང་ངོ་། །ཞུས་ལན།། །།ཡང་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། ཆོས་ཆོས་སུ་འགྲོ་བ། ཆོས་ལམ་དུ་འགྲོ་བ། ལམ་འཁྲུལ་པ་སེལ་བ། འཁྲུལ་པ་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་བའོ། །ཆོས་ནི། ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་ནས་ཉེས་པ་འཕྲ་བ་ལ་འཛེམ་པའོ། །ཆོས་སུ་འགྲོ་བ་ནི། དགེ་བ་ཅི་བྱེད་ཚེ་འདིས་མ་གོས་པའོ། །ཆོས་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ནི། བྱམས་པ་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་འཕངས་ནས། དགེ་བ་ཅི་དང་ཅི་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་དོན་དུ་བསྔོ་བའོ། །ལམ་འཁྲུལ་པ་སེལ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་བསྒོམས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པའོ། །འཁྲུལ་པ་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་བ་ནི། གཞན་དོན་དེ་ཉིད་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། ངར་འཛིན་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་དེ་རྟོགས་ན་འཁྲུལ་པ་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་རོ། །འཁྲུལ་པ་སེལ་མཁན་ལོགས་ན་མེད། ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། ལམ་གྱི་འཁྲུལ་པ་སེལ་བའོ།། །།རྫོགས་སོ།། །།བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས་ལྟོ་ཕར་ཚུར། གོས་ཕར་ཚུར་ལ་བརྟེན་བློ་མ་ལོག་ན་ཆོས་མི་འོང་གསུང་ལ་སྒྲུབས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་འབར་བའི་སྟོབས་ལེ་ལོ་ཅན་གྱིས་མི་འོང་ཀྱིས་སྒྲུབས་ན། དང་པོར་ནང་གི་སློ་དཔོན་སེམས་ཉིད་སློ་དཔོན་དུ་འཆར། དེ་ནས་བླ་མས་མ་ཟིན་ན་པོ་ཏི་གང་བལྟས་སློ་དཔོན་དུ་འཆར། དེ་ནས་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སློ་དཔོན་དུ་ཤར། ཕྱིའི་བླ་མ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་དུ་འཆར། དེ་ཙམ་ན་
1-10-36b
སྤོང་ལེན་མེད་པའི་བསྒོམ་ཆེན་བྱ་བའམ། མི་བསྒོམ་པའི་བསྒོམ་ཆེན་བྱ་བ་ཡིན། བསམ་གཏན་མེད་ཅིང་རྟོགས་པས་སངས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནས་རྒྱ་བའོ། །ཟེར་བ་དེ་ཡོང་བ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཏུ་འཆར་བ་ཡིན། བཅོས་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། མ་བཅོས་པ་ཤུགས་འབྱུང་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ། སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ། ངོས་བཟུང་མཐའ་དག་དང་རིག་པ་འདི་ཉིད་བྲལ་བ། འཛིན་པ་མཐའ་དག་བཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད། དང་བྲལ་བ། ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་མ་གྲུབ་པ། བསྒོམ་པའི་བློ་དང་བྲལ་བ། འབད་རྩོལ་མེད་པ། མི་བསྒོམ་དུས་གསུམ་སྤྲོས་བྲལ་དུ། པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་བྲལ་བ། ཡེ་གདོད་མ་ནས་དང་པོ་ནས་རྟོགས་སུ་དཀའ་བ་ལ་སྙམ་པ། དག་པ། འདུ་འབྲལ་མེད་པ་དང་པོ་རང་ནས་སངས་རྒྱས་སླ་སླ་འདྲ་བས། ཟིན་པར་འདུག་སྙམ། རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ། རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པ། དང་པོ་ནས་རྒྱུན་ཆད་མ་མྱོང་བས། དུས་ཐམས་ཅད་པ། གསལ་ལ་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག། ངོས་བཟུང་མེད་པ། བདེ་ལ་ཟག་པ་མེད་པ། དེ་ཟག་མེད་སེམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད། ཉམས་ང་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། སྐྱེ་མེད་གཞི་བྲལ་ཆེན་པོའི་ནང་ནས་འཆར་རོ། །བླ་མ་རྟོགས་བླ་མ་ལ་བྱིན་བརླབས་ཞུས་ན་ཕུགས་འཁྲུལ་པ་མི་འོང་བས། ལྡན་ཅིག་གིས། སློབ་མ་མཚན་ལྡན་ཅིག་ལ་བྱིན་བརླབས་བཤའ་མ་ཅིག་ཞུགས་ནས། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དུས་ཅིག་ཏུ་སྤུངས་པ་བཞིན་འབྱུང་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན། དུས་གསུམ་གྱི་བླ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱིན་བརླབས་འཇུག །བཀའ་སྡེ་སྣོད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱིན་བརླབས་འཇུག །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱིན་བརླབས་འཇུག །མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལ་འདུ་བ་ཡིན། སྤྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རག་ལུས་པས་གསུང་།། ཐམས་ཅད་བྱིན་བརླབས་ལས་འབྱུང་། དེའི་ནང་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱིན་བརླབས་
1-10-37a
ལས་འབྱུང་། ཁྱད་པར་དུ་ནཱ་རོའི་ཆོས་བཀའ་བརྒྱུད་པ་བྱིན་བརླབས་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན། ངའི་བརྒྱུད་པ་འདི་གྲུབ་པ་ཐོབ་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་བྱིན་བརླབས་ཀྱི་བཀའ་བབས་པ། བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་དར་ཆགས་པས། གོང་མ་གོང་མས། འོག་མ་འོག་མ་སྨིན་པ་དང་གྲོལ་བར་མཛད་པ། འོག་མ་འོག་མས། གོང་མ་གོང་མ་ལ་གཙུག་གི་ནོར་བུ་འམ། མིག་གི་འབྲས་བུ་བཞིན་དུ་གཅེས་པར་འཛིན་པ་ཤི་འཇུས་བྱས་པ་ཡིན། བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་གདམས་ངག་ཟབ་མོ་འདི་རྣམས་ནི། གསང་སྔགས་ཀྱི་སྙིང་ཕྱུང་བའམ། རྒྱུད་སྡེ་བཞི་ཡི་བཅུད་ཉིང་ཁུ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཆོས་འདི་རྣམས་མཁའ་འགྲོའི་ལག་ན་ཡོད་པ་ཡིན་པས། ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའམ་གཉན་པར་འདུག །བླ་མ་རྗེ་བཙུན་གྱི་ཞལ་ནས། རང་གི་སློ་དཔོན་དང་གྲོགས་པོ་ལ་མ་བྱིན་ཅིག་གསུང་། མིན་ན་རང་གར་འགྲོའི་ཕྱིར་འབྲང་བ། རང་ལ་མི་བདོག་ཀྱང་ཀ་ཅ་ཡོ་ཕུལ་ནས་སྒྲུབ་པ་འབའ་ཞིག་བྱེད་པ་ལ་སྦྱིན་གསུང་། ཡང་ན་རྣལ་འབྱོར་པའི་ལུས་དང་། གསང་སྔགས་ཟབ་མོའི་གདམས་ངག་དང་། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གདམས་པ་གསུམ་སྦས་ན་ལེགས་གསུང་། སྦེད་པ་ཡང་ཁོང་རང་ལས་མི་འབྱུང་གསུང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས་ངས་བླ་མ་མི་ལའི་བཀའ་བཅག་གསུང་། དེ་ག་གཙུག་ལགས་ཞུས་པས། ངས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ལ་བཤད་པས་གསུང་། ཡང་དུས་ཅིག་ཙ་ན། ངས་བླ་མའི་བཀའ་བཞིན་སྒྲུབས་གསུང་། དེ་གཙུག་ལགས་ཞུས་པས། ངས་མི་ཚེ་ཟང་མར་སྒྲུབ་པ་བྱས་པས་གསུང་ངོ་། །རྗེ་སྒམ་པོ་པའི་གསུང་སྒྲོས།། ༈ །།
༄། །རང་གིས་ཆོས་ཤེས་མ་ཤེས་ཀྱི་གདེང་།
རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལ་རྟེན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་། སློ་དཔོན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་བཀྲོལ་བའི་བསྟན་བཅོས་དང་། ལུང་སྡུ་བའི་བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པ་བརྩམས་པ་དང་།
1-10-37b
གྲུབ་པ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ནང་ནས་ཤར་བས། གང་ལ་ཡང་མ་རྟེན་པར་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དངོས་དང་། བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་སྒྲོས་དང་། རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་ཉམས་རྣམས་མཐུན་པའི་ཡིན་མ་མཐུན་ན་རང་གིས་ཆོས་མ་ཤེས་པ་ཡིན་གསུང་། སྤྱིར་ཆོས་བཤའ་མར་བྱེད་ན་རྩིས་སུ་ཆེ་བ་ཡིན། བཤའ་མར་མི་ནུས་ན་གཞི་ཅིག་བཟུང་ནས་བྱེད་པ་ཡིན། བཤའ་མར་བྱེད་ན་རི་བོང་གི་རྣམ་ཐར་བྱེད་པ་ཡིན། ཡུལ་ཅིག་ཏུ་མི་བསྡད། ཡོན་བདག་ཅིག་ལ་མི་བྱ། གྲོགས་པོ་ཅིག་དང་མི་འགྲོགས། གྲོགས་པོ་དང་ཧ་ཅང་ཡང་འཛའ་ཆེས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བ་ཡིན། བླ་མ་དང་ཧ་ཅང་ཡང་ཉེ་བ་མིན། རིང་བ་མིན་གསུང་། མེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། ཉེ་ན་འཚིག །རིང་ན་མི་དྲོས། ཡང་ན་མཁས་པས་འཐབ་པའམ། ཡང་ན་ལེགས་པར་འབྲོས་པས་ཡོང་བ་ཡིན་ཏེ། མཁས་པ་འཐབ་པ་བྱ་བ། མི་མཁོ་བ་དེ་ཉིད་འདོད་ཐོག་ཏུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཀའ་བ་ཡིན། མི་མཁས་པ་འབྲོས་པ་བྱ་བ། ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པས་མི་གོས་པར། དེ་ལས་འབྲོས་པ་ཡིན། འཁོར་བ་ལས་ཐར་པར་འདོད་ན་འཇིག་རྟེན་པ་དང་གཉིས་འཛོལ་ལེ་བ་ཅིག་དགོས་པ་ཡིན། ཚེ་འདིའི་སོ་ནམས་ཟུང་བཞི་ཡ་བརྒྱད་བྱེད་ཅིང་། མི་བྱེད་དགུ་བྱེད་བྱེད་པས་འཁོར་བ་དང་འབྲེལ་ཐག་ཆོད་པ་ག་ན་མཆི། དགོངས་མཛོད་དང་། ཐམས་ཅད་ལྟོགས་ཀྱིས་དོགས་ཏེ། ལྟོགས་ན་ངས་སླུས་པ་ཡིན་ནོ་གསུང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལམ་ལྔ་དང་སྦྱར་ནས་སྟན་ཐོག་ཅིག་ཏུ་བསྒོམ་ན་སྦྱོར་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་འཕངས་ནས། དངོས་བཞི་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པ་ཚོགས་ལམ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མོས་པའི་ཚུལ་དུ་བསྒོམ་པ་སྦྱོར་ལམ་ཡིན། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་མཐོང་ལམ། དེ་ཉིད་གོམས་པར་བྱེད་པ་བསྒོམ་ལམ་ཡིན།
1-10-38a
དེ་ལྟར་ཡང་མ་མཐོང་ཕྱིར་ན་མཐོང་པའི་ལམ། །མཐོང་བ་གོམས་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ལམ། །ཞེས་གསུངས། དེ་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་ཙ་ན། རེ་དོགས་གཟའ་གཏད་བཟུང་འཛིན་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་དེ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་མོ། །འོ་ན་མཐོང་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྒྱ་ལ་ཆོས་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། རེ་རེ་ལ་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བཤད་པ་ཡོད་སྙམ་ན། རྣམ་པ་དོན་དམ་ལ་བཤད་པ་དང་། རྣམ་པ་ཀུན་རྫོབ་ལ་བཤད་པ་གཉིས་ཡིན། དང་པོ་ལ་རྟགས་དེ་ལྟ་བུ་མེད་ཀྱང་འགལ་བ་མེད། རྟགས་དེ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ལ་བཤད་པ་ལ་འོང་བ་ཡིན། སངས་རྒྱས་སྐད་པ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། རང་རྒྱུད་པར་གྲུབ་པ་མེད། སེམས་ཉིད་ངོ་བོ་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་འདི་རང་སངས་རྒྱས་ཡིན་གསུང་། དེ་ཡང་འོད་སྲུང་ཀྱིས་ཞུས་པ་ལས། སེམས་ནི་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་གཟིགས་མི་གཟིགས། གཟིགས་པར་མདོ་དགོངས་འདུས་ལས་སེམས་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་གཟིགས་གཟིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས། མི་འགྱུར་ཞེས་བཤད་དོ། །སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་ལྟ་བུ་ཅིག་རྟོགས་ན་བསྲུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཡང་མཆོག་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བསྒོམ་པ་ནི། །འཆི་བདག་གིས་ནི་མི་མཐོང་ཞིང་། །རང་བཞིན་དག་པ་ཡོངས་སུ་མཐོང་། ཞེས་གསུངས་སོ། །མཆོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཡང་མཆོག་ཡིན་ཏེ། མཆོད་བྱ་མཆོད་བྱེད་མཆོད་པ་རྣམས། །དེ་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པས་མ་མཐོང་། །དེ་ཉིད་མཆོད་པའི་མཆོག་ཡིན་པས། །མཁས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྒོམ་བྱ། །ཅེས་གསུངས། ཉམས་གྲིབ་ལ་སོགས་པ་བཤགས་པའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། བཤགས་བྱ་བཤེགས་བྱེད་བཤགས་པ་རྣམས། །གང་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པས་མ་མཐོང་། །རང་བཞིན་དག་པར་ཡོངས་སུ་མཐོང་། །དེ་ནི་བཤགས་པའི་མཆོག་
1-10-38b
ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་དེ་བདུད་བཞི་དང་བྲལ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། སེམས་འདི་ལ་སྐྱེ་ཤི་མེད་པས་འཆི་བདག་གི་བདུད་དང་བྲལ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་ཉོན་མོངས་བདུད་དང་བྲལ། གཟུགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་ཕུང་པོའི་བདུད་དང་བྲལ། ཞེན་པ་མེད་པས་ལྷའི་བུའི་བདུད་དང་བྲལ་བའོ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས་དེ་རྟོགས་ན། ཐབས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཀྱང་མཆོག་ཡིན་ཏེ། འོད་གསལ་བ་ལ་རྒྱུན་ཆད་མེད། །བར་དོའི་གྲོང་ཁྱེར་དེས་མི་མཐོང་། །ཞེས་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཡང་དེ་རང་ཡིན་གསུང་།། །།ཡང་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས།། བསྒོམ་ཆེན་པ་ལ་གདེང་བཞི་དགོས་པ་ཡིན། ལྟ་བའི་གདེང་བྱ་བ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ནང་དུ་ཤར་བས། བློའི་ཡུལ་དུ་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དེའི་ངང་དུ་ཤེས་པ་ཅིག་དགོས། གསང་སྔགས་ཀྱི་ནུས་པའི་གདེང་བྱ་བ། རང་གི་ཡི་དམ་ལྷའི་བསྙེན་པ་བྱས་པས་ཡི་དགས་ཀྱི་བར་ཆད་ལ་སོགས་པ་ཅི་བྱུང་ཡང་ཕཊ་བྱས་པས་ཆོག་སྙམ་པ་ཞིག་དགོས། བླ་མའི་མན་ངག་གི་གདེང་བྱ་བ་ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་ལ་སོགས་པ་གང་དང་གང་བྱེད་པ་ཤེས་པ་ཞིག་དགོས་གསུང་ངོ་།། །།ན་མོ་གུ་རུ། ཚེ་འདི་ལ་བློ་ལོག་པའི་མི་ཞིག་གིས་དབེན་པའི་གནས་སུ་ཕྱིན་ནས་བླ་མའི་མན་ངག་ཆུན་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། རྩ་ཆུན་པས་འབྱུང་བ་རོ་སྙོམས་པ་འབྱུང་། རླུང་ཆུན་པས་ཤིང་རྩེ་ལ་བསྒོམ་ནུས་པ་འབྱུང་། སེམས་ཆུན་པས་ཉོན་མོངས་པས་མ་གོས་ཤིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནང་ནས་འཆར་བ་འབྱུང་ངོ་། །རིག་པ་ངོ་ཤེས་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གཉིས་གལ་ཆེ་གསུང་། ངོ་ཤེས་པ་རིག་པ་ངོས་བཟུང་མེད་པ། སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། རྒྱུ་ཆད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ཡིན། མ་རིག་
1-10-39a
པ་ཡང་རིག་པ་ངོ་ཤེས་ཤིང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ཡིན་གསུང་ངོ་། །མ་རིག་པའི་གྲོགས་དུག་ལྔ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡེ་ཤེས་ལྔར་འཆར་བ་དེ་སུས་ཀྱང་མི་ཁེགས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་དེ་འདྲ་འཆར་བ་ནི་དོན་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་རྒྱུད་ལ་འཆར་བ་ལས་ཅིག་ཏུ་སྤུངས་པ་མི་འོང་གསུང་ངོ་།། ༈ །།
༄། །དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་གཉིས།
བླ་མ་ཆེན་པོ་ནཱ་རོ་པས། །གསང་སྔགས་རྒྱལ་པོ་ཡི་གེ་བདུན། །འབུམ་ཕྲག་ཅིག་ཏུ་བཟླས་པ་ཡིས། །ས་རྣམས་གཡོས་ཤིང་ལུང་བསྟན་ཐོབ། །ཤར་ཕྱོགས་དངོས་སུ་ཏཻ་ལོ་པའི། །ཞལ་སྔར་གདམས་ངག་མནོས་པ་ནི། །དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ལམ་དང་ནི། །འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པའོ། །དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །ལུས་དང་སེམས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། དེ་ལ་ལུས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་རྩ་འཁོར་ལོའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པ་དང་། སེམས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་རིག་པ་དང་སྟོང་པ་དབྱེར་མེད་དུ་གནས་པའོ། །ལམ་ལ་གཉིས་ཏེ། མ་སྨིན་པ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དབང་གི་ལམ་དང་། སྨིན་པ་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཐབས་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་སོ། །དབང་ལ་བཞི་སྟེ། བུམ་པའི་དབང་དང་། གསང་བའི་དབང་དང་། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དང་། ཚིག་དབང་རིན་པོ་ཆེ་དང་བཞིའོ། །བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ལ་ཡང་ཀུ་སུ་ལུ་པའི་ལུགས་ཀྱིས། སྐད་ཅིག་དྲན་རྫོགས་སོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་ལྷ། རང་བཞིན་སྟོང་པ། ངོ་བོ་གསལ་སྟོང་དབྱེར་མེད་དོ། །རྫོགས་རིམ་ལ་མཚན་བཅས་དང་། མཚན་མེད་གང་བསྒོམ་ཡང་། ལུས་ཀྱི་གནད་དང་། རྩའི་གནད་དང་། ཡུལ་གྱི་གནད་དང་། དུས་ཀྱི་གནད་དང་བཞི་ལས། ཡེ་ཤེས་འཆར་བར་བཞེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་གནད་ལ་གཉིས་ཏེ། ལུས་གནད་དངོས་དང་། ལུས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རླུང་གིས་སྦྱོར་བའོ། །ལུས་གནད་དངོས་ལ་བདུན་ཏེ་རྐང་པ་རེའུ་མིག་བཞིན་སྣོལ་བ་དང་། །སྒལ་པ་ཆུས་ཤིང་
1-10-39b
བཞིན་དུ་བསྲང་བ་དང་། །མཉམ་གཞག་རྒྱ་ཡི་ཙིར་བ་དང་། །ལྕགས་ཀྱུ་བཞིན་དུ་དགུག་པ་དང་། །འཕེལ་ཀ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་པ་དང་། །ལི་ཁྲི་བཞིན་དུ་སྒྲིམ་པ་དང་། །མིག་གི་སྣ་རྩེར་དབབ་པའོ། །དེ་ལ་དགོས་པ་བདུན་ཡོད་དེ། རིའུ་མིག་ལྟར་སྣོལ་བས་དྲོད་སྐྱེ། ཆུས་ཤིང་ལྟར་བསྲངས་པས་རླུང་རང་གནས་ཚུད། མཉམ་གཞག་རྒྱ་ཡིས་བདེ་བ་བསྐྱེད། ལྕགས་ཀྱུ་ལྟར་དགུག་པས་རྟོག་པ་འགག །འཕེལ་ཀ་བསྐྱེད་པས་རླུང་གནད་ཆུད། ལི་ཁྲི་བཞིན་དུ་བསྒྲིམས་པས་དྲོད་སྐྱེ་མྱུར། མིག་སྣ་རྩེར་ཕབ་པས་སེམས་གསལ་ལོ།། ༈ །།
༄། །འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ཅིས་ལན།
ན་མོ་གུ་རུ། རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ཅིས་ལན་མ་རིག་པས་ལན། མ་རིག་པ་ཅི་བཙུག་ཏུ་འདུག། །མ་རིག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདུག །མ་རིག་པ་ལུང་མ་སྟན་དུ་འདུག་པ་ལ། རྐྱེན་དགེ་བ་དང་ཕྲད་ན་དགེ་བའི་གྲོགས་བྱེད། མི་དགེ་བ་དང་ཕྲད་ན་མི་དགེ་བར་འགྱུར་བ་ལ། འདུ་བྱེད་བྱུང་བས་མ་རིག་པ་དེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོར་ཤར་བས།། འདུ་བྱེད་དེ་དགེ་མི་དགེ་གཉིས་ལ་གཡོ། །དེར་འདུ་ཤེས་བྱུང་བས། དགེ་མི་དགེ་གཉིས་སུ་བཟུང་བས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་འཇུག །དེར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བྱུང་བས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་བཏབ་པས་འཁོར་བར་འཁོར། འོ་ན་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པའི་ཐབས་གང་ཡིན་ན། བླ་མ་དམ་པའི་གདམས་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་མ་རིག་པ་རིག་པར་ངོ་སྤྲད་པས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འོད་གསལ་དུ་ཤར་བས། བག་ཆགས་ཀྱིས་ས་བོན་གདབ་པའི་ས་མེད། འདུ་བྱེད་ཀྱང་འོད་གསལ་དུ་ཤར་བས་རྒྱུ་འབྲས་ལས་གྲོལ་བའོ། །རྒྱུའི་དུས་ན་འབྲས་བུར་རྟོགས་པས། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དུས་འཚུངས་བྱ་བ་ཡིན་གསུང་།། །།
༄། །ཟས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར།
ན་མོ་གུ་རུ། རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། སྤྱིར་ཡང་ཀུན་ལ་ཟས་
1-10-40a
ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མེད་ཐབས་མེད་དེ། དེས་ན་སྔགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཟས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་། སྤྱོད་ལམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཡང་ཤེས་པར་བྱ། བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། རང་ཡི་དམ་གྱི་ལྷར་བསམས་ནས་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ནི་ཟས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་བྱེད་པ་ནི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །སྔགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་ནི། ཟས་འདི་མི་བཟའ་བྱ་བ་མེད། སྤྱོད་པ་འདི་མི་བྱ་བ་མེད། གོས་ལ་འདི་མི་གོན་བྱ་བ་མེད། ཀུན་ལ་ཉམ་ང་མེད་པས་དཔའོ་སེང་གེ་ལྟ་བུར་སྤྱོད། སྔགས་ཀྱི་ལམ་དུ་ཞུགས་ནས་དམ་ཚིག་ལ་གནས་དགོས་ཏེ། དེ་ལ་བསྲུང་བའི་དམ་ཚིག་དང་། སྤྱད་པའི་དམ་ཚིག་གཉིས་ལས་སྤྱད་པའི་དམ་ཚིག་ནི་ལུས་ལྷའི་ང་རྒྱལ་དང་མི་འབྲལ་བ་དེ་ནི་སྐུའི་དམ་ཚིག །ངག་བཟླས་པ་དང་མི་འབྲལ་བ་ནི་གསུང་གི་དམ་ཚིག །ཡིད་སྐྱེ་མེད་དང་མི་འབྲལ་བ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་སྟེ། དེ་ནི་སྤྱད་པའི་དམ་ཚིག་གོ། །བསྲུང་བའི་དམ་ཚིག་ནི། རྩ་བའི་ལྟུང་བ་བཅུ་བཞི་དང་། མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤོང་བ་ཡིན་གསུང་། ལུས་ཀྱི་གསུམ་ནི་སྐུའི་འོ། །ངག་གི་བཞི་ནི་གསུང་གིའོ། །ཡིད་ཀྱི་གསུམ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གོ། །རིག་པ་འཛིན་པའི་དུས་གཅིག་ན་འདི་སྐད་ཀྱང་གསུང་། རང་ལྷ་ཡིན་གཞན་ཡང་ལྷ་ཡིན་པས། ལྷས་ལྷ་གསོད་པའམ། བརྡེག་པའམ་འཁྲོ་བ་འམ། བརྫུན་ཟེར་བ་ག་ན་མཆིས། དེ་ལྟར་ཡང་བསམ་འཚལ་གསུང་། སྤྱིར་སྔགས་ནས་ནི་གསང་བར་བཤད་པ་ཡིན་ལ། མ་གསང་ན་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་འཆོར་བ་ཡིན་གསུང་།། ༈ །།
༄། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རག་ལས་པ།
ན་མོ་གུ་རུ། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། བླ་མ་མཚན་ལྡན་ཅིག་དང་། སློབ་མ་ཚད་ལྡན་ཕྲད་
1-10-40b
ནས། བློ་སྣ་ཁྲིད་ན་ལམ་གཅོད་པ་ལ་ཚེགས་མེད། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རག་ལས་པས། དེ་མིན་ན་ལམ་ལ་རྙེད་པའི་དུས་མི་འོང་གསུང་། བླ་མ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ཅན་དང་། ཆོས་ཀྱི་མིག་ཅན་གཉིས་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ཤེས་བྱ་གཏན་ལ་འབེབས་པས། ཅན་ནི་ཆོས་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པས། ཆོས་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ། མ་འདྲེས་པར་དོན་སྤྱི་མ་ནོར་བ། སྟོན་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་མིག་ཅན་ནི་ཆོས་ཀྱི་དོན་མ་ནོར་བར་ལྷག་གིས་རྟོགས་པ། དོན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ། ཤེས་པ་རྣལ་མར་ནང་ནས་ཤར་བ། དེ་གཤིས་ལ་མ་ཤོར་བར། ཤར་ནས་ཀྱང་རང་གིས་ཁྱབ་འབྲེལ་སློབ་མ་གྲོལ་བར་ནུས་པའོ། གཞན་ལ་སྐྲུན་པར་ནུས་པའོ། །ཡང་ན་བླ་མའི་མཚན་ཉིད་ནི་བཞི་སྟེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཐུན་མོངས་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པའོ། དད་པའི་བདག་ཐོབ་པ། སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་བའི་བདག་ཐོབ་པ། སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བློ་ཕུགས་སུ་འཇུག་པ། ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་ངེས་པའི་བདག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་རྟོགས་ཤིང་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་པའོ།། ཐོབ་པ། ཟང་རང་འཁྲིས་མེད། ཟིང་མེད་པར་འགྲོ་གཞན་ཕན། ལ་ཆོས་སྟོན་ཆོས་དེ་དང་ལྡན་ན་གཞན་འདྲེན་པར་ནུས་པ་ཡིན་གསུང་ངོ་།། ནུས་པའོ། །ཁོང་སྟོན་པ་རྣམས་ནི་སྒྲོ་འདོགས་ཕྱི་ནས་དཔྱད་ནས་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་འདོད་པའོ། །ཆོས་མང་པོ་ཐོས་པར་འདོད། མང་པོ་མ་ཐོས་པ་ལ་བསམ་པར་མེད། མ་བསྒོམས། བླ་མའི་ཞལ་ནས་འཛིན་པའི་སེམས་གཏན་ལ་ཕབ་ན། བཟུང་བ་བསྒྲོག་རང་རྡལ་དུ་འགྲོ་ལ་དེ་བཙུག་བྱུང་། ངའི་འདི་ན་ཡང་དེ་བཙུག་བྱུང་བར། སློ་དཔོན་ཤེས་རབ་བཟང་པོའི་ཞལ་ནས། བཟུང་བ་གཏན་ལ་ཕེབས་ན། འཛིན་པ་སྒྲོག་རང་གྲོལ་ལ་འགྲོ་གསུང་།། པ་ལ་བསྒོམ་པ་མེད་ཟེར། སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ཡིན་ཏེ། རྣམ་རྟོག་མ་ཟད་ན། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚིག་ལ་ཟད་པ་མེད། ཚིག་
1-10-41a
མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ནི་སྒྲོ་འདོགས་ནང་དུ་བཅད་ནས་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་འདོད། ཅིག་ཤེས་ཀུན་ལ་མཁས་པ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བླ་མ་མི་ལའི་ཞལ་ནས། སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཀྱི་གདམ་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་ཐམས་ཅད་རྡོས་ཐག་ཆོད་པར་འདུག། བསླབས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བརྗེད། མ་བསླབས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འཆར་ཞིང་འདུག །ངས་འབུམ་ཚར་ཅིག་ཙམ་གྱི་ཆོས་བཤད་ཀྱང་ཟད་པ་མེད། བླ་མ་མར་རྔོག་གཉིས་ཡོད་ན་ཕར་ལ་ཆོས་འཆད་པ་ཡིན་པ་ལ་གསུང་། མ་བསླབས་པར་ཡང་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཤེས་པ་དོན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་གསུང་། དགོན་པ་པའི་ཞལ་ནས། གླུ་ཆུང་སོའི་བར་ནས་ལེན། །ཁ་འུག་པོ་ཅིག་ལ་ཅི་ཆ་ཡོད། །གདམས་ངག་ཉམས་མྱོང་སྟེང་ནས་བཤད། །ཉམས་མྱོང་མེད་ལ་ཅི་ཆ་ཡོད། །གསུངས་སྐད། དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ང་བསྒོམ་པ་ལ་ཆ་ཡོད་པ་ཡིན། བཀའ་བློ་བྱས་འབའ་ཞིག་ཡིན། གདམས་པའི་དགེ་ཤེས་རྣམས་དང་། མཚན་ཉིད་པའི་སྟོན་པ་རྣམས་དང་། སྔགས་པ་ལ་སོགས་ཁྱེད་ཅག་ཅི་བསྒོམ་ང་ལ་ཆ་ཡོད། ང་ཅི་བསྒོམ་ཁྱེད་བློ་དང་བྲལ་བའི་ཉམས་མྱོང་།། ཅག་ལ་ཆ་མེད། པོ་ཏོ་བའི་ཞལ་ནས། ཁྱེད་ཅག་ཆོས་ཤེས་པར་འདོད་ན་བསྒོམས་དང་གསུང་ལོ། །སྒྲེ་པའི་ཞལ་ནས། ཁྱོད་ལོ་གསུམ་ཉན་པ་བས། ལོ་ཅིག་བསྒོམས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཨ་ཅང་ཡང་ཆེས་ཏེ། སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ཆེ་འོང་གསུང་ངོ་། །དེ་ལ་མཉན་ནས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རི་བོ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་འགྲུབ་གསུང་། རང་ཅག་གིས་ཀྱང་སྔ་མ་ཡང་། འདི་མ་སྤྱད་བྱ་བ་མེད་དེ། དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་སྤྱད་བཟུང་བས། །འཁོར་བ་ལས་འཕག་མ་ནུས། མཁས་པ་པཎྜི་ཏ་དང་། མཁན་གྱི་མཁན་པོ་དང་། སློ་དཔོན་དང་། སྟོང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་མ་བྱས་བྱ་བ་མེད་དེ། སྲིད་
1-10-41b
པའི་རྩེ་མོ་མན་ཆད་ལས། ཐར་པའི་རྒྱུར་འགྲོ་མ་མྱོང་། མཁས་པར་གྱུར་པ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཁ་ཏོན་དུ་ཤེས་པ་དང་། རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་མ་ཁེལ། གནས་པའི་ཉམས་ཀྱིས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མན་ཆད་ཀྱི་ཉམས་ཡིན། ལམ་ཡིན། བཙུན་པོ་སོག་མ་ཙག་མི་འཆོར་བ་དང་། བསྒོམ་ཉིན་མཚན་ངོ་མི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་། རང་སེམས་ཉིད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཆོས་སྐུར་རྟོགས་ན་འབྲས་བུ་ཡིན་གསུང་། གི་སེམས་མ་རྟོགས་ན་སངས་མི་རྒྱ། ང་ནི་བསྒོམ་བཟང་བ་བས་ཀྱང་སེམས་རྟོགས་པ་ལ་རྩིས་ཆེ་གསུང་། བསྒོམ་ཆེན་པ་བསྒོམ་བཞག་ནས་གནས་བཞིའི་ཚིས་བྱེད་པ་དང་། ཕན་སེམས་ཆེ་ཆེ་ལྟར་གཞན་ལ་ཆོས་འཆད་པ་དང་། བསྲུང་སྐྱོབ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་དངོས་བཞག་ནས་གཟུགས་རྙན་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན། བསྒོམ་ཆེན་པ་ལ་གནས་བརྟན་དང་། གཙོ་བོ་དང་། གྲོས་དང་། མདུན་མ་ལ་སོགས་པ་ཅིག་ཀྱང་མ་བཅོལ། འོ་ན་བྱས་པ་ལ་བསྒོམ་པ་བཅོལ་བ་ཡིན། ད་ནི་རང་བཅག་ཤ་བ་རྨས་མ་བཞིན་དུ། ཐམས་ཅད་ལ་འབྲོས་དགོས་པ་ཡིན། ཅིས་ཀྱང་བྱར་མེད་ཀྱི་བློ་ཅིག་སྐྱེ་དགོས། གནོད་པ་སྐྱེལ་བ་དང་ཨ་ཅང་ཡང་ཆེས་ཏེ། ཕན་འདོགས་པ་ལ་ཡང་འབྲོས་དགོས་པ་ཡིན། མ་བྲོས་ན་ངོ་བསྲུང་དགོས། ངོས་བསྲུངས་ངན་ངོན་ལ་རྟེན་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།། བྱས་ན་དགེ་སྦྱོང་མི་འོང་གསུང་། སྒྲུབ་པ་བྱེད་པའི་གང་ཟག་ལ། མཐའ་ཆོད་པ་དང་། སོ་ཐུབ་པ་བྱ་བ་གཉིས་ཡིན། མཐའ་ཆོད་པ་བྱ་བ་ནི། ཆོས་སྤྱིའི་གོ་ཡུལ་དང་། རྣམ་བཞག་ཆེ་བ། ལྟ་བའི་དོན་ལ་མཁས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་དང་འགྲོས་ས་ཤེས་པའོ། །ཚུགས་ཐུབ་པ་ནི་ཅི་ལ་ཡང་མི་ལྟ་བར་ཐམས་ཅད་བཞག་ནས་བསྒྲུབ་རྒྱུད་ཀྱི་གདམ་ངག་ཟབ་མོ་འདི་རྣམས་སྙིང་ཕུགས་སུ་བཅུག་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་བྱེད་པ་ཡིན། ཁ་ཕྱི་རུ་མི་བལྟ་ནང་དུ་བལྟས་ནས། རང་གི་འཁྲིས་གང་ན་འདུག་འདུག་
1-10-42a
གཅོད་པ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཕར་རེ་ཚུར་རེ་ལ་བློ་འདྲེས་འོང་། མི་མཐུན་པ་ཅིག་དགོས་པ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་པ་ནི་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིན། རང་ཅག་དེ་ལས་བཟློག་པར་འདོད་པ་ཡིན། རྒྱ་གར་ན་པུ་རུ་ཥ་བྱ་བསྟོབས་དང་ལྡན་པའི་མཐའ་ཚིག་གི། དེ་བཞིན་དུ་གཞོན་ནུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་དུས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཡིན། མ་བསྒྲུབ་པར་སངས་རྒྱ་བ་མི་མཆི། བླ་མ་མི་ལའི་ཞལ་ནས། སྒྲུབ་པ་མ་བྱས་པར་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིན་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆོས་ཉིད་མ་མཐོང་བ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། ཟེར་བ་འདུག་ན། དེ་ཅི་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ་གསུང་། ཡང་བླ་མའི་ཞལ་ནས། བྲག་ཕུག་དགོན་པར་ཡུན་བསྲིངས་ནས། བལྟས་ནི་རང་གི་སེམས་ལ་བལྟས། སློབ་མ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ལ་ལྟོས་གསུང་། བསྒོམ་པ་བའི་ཞལ་ནས། ཁྱེད་ང་ལ་བསྒོམ་ཞུ་ན། སྔར་ཕན་བསླབས་པའི་ཆོས་ཚོ་དུང་ཕྱིས་པ་བཞིན་མཐོང་། དེ་ནས་ངས་ཐར་པའི་རྒྱུར་འགྲོ་བ་བྱ་བ། ཕྱིན་ལོག་གི་ཤེས་པ་ལས་ལོག་ནས་ཆོས་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཅིག་དགོས་པ་ཡིན། བླ་མའི་མན་ངག་ལ་རྟེན་ནས་གྲུབ་མཐའ་དང་བློ་འདྲེས་པ་ཅིག་དགོས་པ་ཡིན། བསྒོམ་བསླབ་ཀྱི་གསུངས་ནས། སློ་དཔོན་ཡོན་བདག་ལ། ཐིག་ལེ་ཅིག་ལ་སེམས་གཏད་འཛིན་དུ་བཅུག་པས་སེམས་ཡེ་མ་ཟིན། དགེ་ཤེས་པ་འདྲ་བ་ལ་ཉན་པས་ཕན་པར་བྱུང་། ཨེན་རེ་ཙམ་ཉན་པར་ཞུ་བྱས་པས། མི་རྒ་ན་ང་ལ་ཉན་ན་བསྒོམས་ཤིག་གསུང་། དེ་ནས་ཟླ་བ་དགུ་ལོན་ནས། བསྒོམ་བྱུང་ནས་བླ་མ་ལ་དྲིས་པས། བླ་མའི་ཞལ་ནས་མདུང་བྱི་ཁུང་དུ་འཛུལ་པ་བྱ་བ་ཡིན། ད་སྡོད་ཀྱིས་མདུང་ནམ་མཁའ་ལ་བསྐོར་བ་བྱ་བ་འོང་བ་ཡིན། ད་ནི་ཐུན་རེ་ཉན་ཀྱང་ཕན། ཐུན་རེ་བལྟས་ཀྱང་ཕན། ངའི་ཆོས་རྣམས་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་བསྒོམས་ཅིག་གསུང་། དེ་ནས་ཉན་སྙིང་ཡང་མ་འདོད། བལྟ་སྙིང་ཡང་མ་འདོད་པར། བསྒོམ་ཅིག་པུ་ལ་བློ་སོང་ནས་བསྒོམས་པས། ཕྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གློང་དུ་གྱུར་ནས། བླ་མ་ལ་དྲིས་པས། དེ་ནི་མདུང་ནམ་མཁའ་ལ་བསྐོར་བ་བྱ་བ་ཡིན་གསུང་སྐད།
1-10-42b
དེ་ནས་སློ་དཔོན་ཡོན་བདག་གིས། དགོན་པ་བ་ལ། སློ་དཔོན་གྱི་ཆོས་ཚོ་ང་རང་ཉམས་སུ་ལེན། དགེ་ཤེས་པ་ལ་གཞན་ནས་བསླབས་ནས་བཤད་དམ་ཞུས་པས། དགོན་པའི་ཞལ་ནས། ལུང་པ་ཅིག་ན་མར་ལ། ཆུ་གཙང་མ་ཅིག་དང་། མི་གཙང་བ་ཅིག་གཉིས་ཡོད་ན་འདྲེས་ནས་འགྲོ་བ་ཡིན། ཉན་ཡང་མ་ཉན། བཤད་ཀྱང་མ་བཤད། བསྒོམ་ཅིག་པུ་གྱིས་ཅིག་གསུང་ནས་སྒྲུབ་པ་འབའ་ཞིག་མཛད་པས། ཕྱིས་ནི་ཡོན་ཏན་མང་པོ་མངའ་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་ཡོད་ཚུལ་དུ་འདུག་གསུང་ངོ་། །སློབ་མའི་བློ་ཚོད་བླ་མ་མཁས་པས་འཁྲིད་ཀྱིན་པ་ཅིག་དགོས་པ་ཡིན། སློབ་མས་ཀྱང་ཅི་དྲན་དྲན་དྲིས། བླ་མས་ཀྱང་ཅི་དྲན་དྲན་བཤད་པས། བག་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་བྱ་བ་ཡིན། ཆོས་ལམ་དུ་མི་འགྲོ་གསུང་ངོ་།། །།
༄། །སྤྱིར་གང་ཟག་དབང་པོ་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་ཡིན།
བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། སྤྱིར་གང་ཟག་དབང་པོ་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་དབང་པོ་རབ་སྟེ་དཀའ་བ་ཡིན། མི་འོང་བ་ཡིན་གསུང་། དེ་ཇི་ལྟར་དཀའ་ཞུས་པ་ལ། དབང་པོ་རབ་ཅིག་གིས་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་ལྷངས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་དུས་སུ། ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ས་རྡོ་དང་རི་བྲག །ངམ་གྲོག་དང་གཡངས་ས། ཅོང་རོང་དང་། བྱ་སྐྱིབས་དང་། རྩིག་པ་དང་རེ་ལྡེ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་འཁྱེར་ཤེས་པ། ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད། རྟ་དང་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་ཤེས། རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་ཤེས། སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་བན་བུན་དུ་སོང་། དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། འོས་མི་འདུག་སྙམ་པར་ཤེས་པའི་དུས་སུ། ཐམས་ཅད་ལ་བཟང་ངན་མེད། ཆེ་ཆུང་མེད། ཡིན་མིན་མེད། གསེར་དང་བོང་བ། དགྲ་དང་བུར་མཉམ་པ། འཁོར་བ་འདིའི་ཞེན་པ་ལོག །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཅིག་ལ། གང་ཟག་དབང་པོ་རབ་
1-10-43a
ཟེར་བ་ཡིན་ཏེ། དཀའ་བ་ཡིན། མི་འོང་བ་ཡིན་གསུང་། དེ་བས་དབང་པོ་འབྲིང་ཡང་དཀའ་བ་ཡིན་གསུང་། དེ་ཇི་ལྟར་དཀའ་ཞུས་པ་ལ། གང་ཟག་དབང་པོ་འབྲིང་ཅིག་ལ་བར་དོའི་ཤེས་པ་འོང་བས། རྨི་ལམ་བར་དོ་ཟིན་པ་ཅིག་སྦྱོང་དགོས་པ་ཡིན་གསུང་། རྨི་ལམ་བར་དོ་ངོས་ཟིན་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཞུས་པས། གཉིད་ལོག་པ་དང་ཤི་བ་འདྲ་བ་ཡིན། རྨི་ལམ་དང་བར་དོ་འདྲ་བ་ཡིན་གསུང་། དེ་ཇི་ལྟར་འདྲ་ཞུས་པ་ལ། གཉིད་ལོག་པའི་དུས་སུ། ལུས་ཤ་ཁྲག་གི་བརྡོས་པ་ཅན་འདི། མལ་ན་རོ་དང་འདྲ་བར་ཡོད་པ་ལ། སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེས་གར་ཡང་རྟོལ། ཅི་ཡང་བྱེད། དཔེ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཅིག་བར་དོའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་འབྱུང་བས། རྨི་ལམ་བར་དོ་ངོས་ཟིན་པ་ཅིག་སྦྱོང་དགོས་པ་ཡིན་གསུང་། ལར་དབང་པོ་འབྲིང་ཅིག་གིས། ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་ཅིག་པུ་བསྒོམས་པས་ཀྱང་མི་འོང་། རྒྱུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་ནས། འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལམ་དུ་འཁྱེར་དགོས་པ་ཡིན་གསུང་། རྒྱུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསོགས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་བགྱི་ཞུས་པས། དགེ་བ་ཆེ་བས་ཀྱང་མི་ལང་། ཆུང་བས་ཀྱང་མི་ལང་བས། ཆེ་ཆུང་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ནས་བར་མ་ཆད་པར་གསོག་དགོས་པ་ཡིན་གསུང་། འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལམ་དུ་འཁྱེར་བ་ལ་ཇི་ལྟར་བགྱི་ཞུས་པས། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་གཉིས་ཀ་ལམ་དུ་འཁྱེར་དགོས་གསུང་། ཆ་ཅིག་གིས་ཆོག་མོད་གཉིས་ཀ་ཅི་དགོས་བྱས་པ་ལ། གང་ཟག་དབང་པོ་འབྲིང་ལ་རེས་འཇོག་འོང་བས། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་བསྒོམས་པས་ཤི་བའི་དུས་སུ་བར་དོ་དང་པོའི་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པས་སེམས་ཟིན། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པས་སེམས་མ་ཟིན་ཡང་རྫོགས་པའི་རིམ་པས་སེམས་ཟིན། དེ་གཉིས་ཀས་མ་ཟིན་ཀྱང་རྒྱུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ངན་སོང་དུ་མི་ལྟུང་། མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་ནས། སྔར་བསྒོམས་པའི་ལས་
1-10-43b
འཕྲོ་སད་ནས། འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་སྟེ་སངས་རྒྱས་བྱ་བ་ཡིན་གསུང་། དེ་གཉིས་གང་དཀའ་གང་སླ་ཞུས་པ། གང་ཟག་དབང་པོ་ཐ་མའི་སྤྱོད་པ་སླ་བས། དེའི་སྤྱོད་པ་ཉམས་སུ་བླང་གསུང་། དེ་ཇི་ལྟར་བླང་ཞུས་པས། སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཉམས་པ་ལེགས་པར་བཟུང་། མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤང་དགེ་བ་བཅུ་དང་དུ་བླང་། རྒྱུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་བསག །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་སྨོན་ལམ་གདབ། བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད། མཐར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་གསུང་།། །།
༄། །ཚེ་འདི་ལ་བློ་ལོག་དགོས།
གུ་རུ་ན་མོ། །སློ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། ཆོས་རང་གཤའ་མར་བྱེད་ཅིང་སྙིང་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་ན། དང་པོར་ཚེ་འདི་ལ་བློ་ལོག་དགོས། དེའི་གོ་བ་ཡང་བརྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི། གྲགས་པ་དང་། སྙན་པ་ལ་སོགས། འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་དོན་དུ་གཉེར་ན་བློ་མ་ལོག་པ་ཡིན། མཁས་པས་ཀྱང་མི་ཕན། བཙུན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ཡོད་ཀྱང་མི་ཕན་པས། འཆི་བ་དང་མི་རྟག་པ་བསྒོམས་ནས། ཚེ་འདི་ལས་བློ་ལོག་པ་ཅིག་མེད་པའི་ཐབས་མེད་པ་ཡིན་གསུང་། ཤི་བའི་གཏིང་ལ་མེད་ནས་མི་འགྲོ། ཡང་ལས་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་འདུག་པས། ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ཅིག་ཅིས་ཀྱང་དགོས། མི་དགེ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་ཨ་ཅང་ཡང་ཆེས་ཏེ། འཕྲ་མོས་ཀྱང་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བར་གསུངས་པས། སྡིག་པ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་སྤང་། །གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་སྤང་། སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་བྱ་བ་ཡང་དེ་རང་ཡིན། ཡང་ལྷ་དང་མི་ཐོབ་པར་འདོད་པས། དགེ་བ་སྤྱད་པས་མཐོ་རིས་ཐོབ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ན་མིར་སྐྱེས་ཀྱང་གྲོག་མེད། ད་ལྟ་དང་ཁྱད་མེད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་མི་ཐར། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཡིན་པས་བདེ་བ་མེད། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཡིན།
1-10-44a
དེས་ན་འཁོར་བ་ལ་སྐྱུག་ལོག་པ་གལ་ཆེ། དེ་ལྟར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡིད་བྱུང་ནས། རང་གཅིག་པུ་ཞི་བདེ་བསམས་པས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་ན། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་གསུངས་པ་ཡིན། ཉི་ཚེ་ཕྱོགས་ཅིག་གི་སྟོང་པ་དེ་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མེད་པས། ལམ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རང་མཆོག་ཡིན། འཇིག་རྟེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་བོད་རིགས་ངན་ཡིན་ཡང་། གཞན་དོན་འབའ་ཞིག་ལ་བློ་སྦྱོང་བས་བོད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་དུ་བྱེད། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཟེར་ཡང་། བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསུམ་འབྲེལ་བ་ཅན་དུ་བསྒོམས་ནས། ཅི་བྱེད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བྱེད་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་གསུང་། ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་གསང་སྔགས་ནས་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་གསུངས། ཇོ་བོ་རྗེའི་ཞལ་ནས་སྔར་གྱི་གསུམ་པོ་འབྲེལ་བ་ཅན་དུ་བསྒོམས་ན། དེར་འདུས་གསུང་བ་ཡིན་པར་འདུག །དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འོ་སྐོལ་གྱི་ཕ་དང་མར་མ་བྱས་པ་མེད། ལན་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱས་པས་གསུང་། འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་གནད་ཀས་གསུང་། ཕ་མ་བྱས་པའི་དུས་ན་ཐམས་ཅད་དྲིན་ཅན་ཡིན་པས་འདི་རྣམས་ལ་བདག་གིས་ཕན་པར་བྱ། བདེ་བར་བྱ་སྙམ་པ་དེ་བྱམས་པ། རང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པར་སྙམས། རང་བདེ་བ་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་འདོད་པར་སྙམ་པས། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་དེ་སྙིང་རྗེ། རང་བཞན་དུ་སྣང་བ་འདི་སེམས་ཡིན་པས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་སྙམ་པ་ཡིན། དོན་ལ་བདག་ཏུ་སྣང་བ་སེམས། སེམས་རང་ལ་བལྟས་པས་དངོས་པོ་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བས། བདག་གི་དོན་རང་བྱ་རྒྱུ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས། འོ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་
1-10-44b
དུ་བདག་གིས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན། བློ་དེ་ལ་སྨོན་འཇུག་གཉིས་རིམས་ཀྱིས་སྦྱོང་བ་ཡིན་གསུང་། མཐར་ཕྱིན་པའི་དགོངས་པའོ།། ༈ །།
༄། །དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས།
དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདིས། འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན། འདི་ལ་ཆོས་ཉིད་ཟེར་བ་ཡིན། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་གོ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཀུན་ནས་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཁྱབ་པས། རིགས་པས་གཞིགས་ནས་ཡུལ་སྟོང་པར་མོས་པས་བསྒོམས་པས་ཆོས་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་བར་གསུངས། ལམ་ཅིག་ཡིན། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། འབྲལ་བ་ལ་ཕན། འོ་སྐོལ་ལྟ་བ་དང་བསྒོམ་པ་གཉིས་སུ་བྱེད། ལྟ་བ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཕྱི་ནས་མི་འཚོལ། རང་གི་སེམས་རིག་པ་གསལ་ལ་ངོས་བཟུང་མེད་པ་འདི་རང་ཆོས་ཉིད་ཡིན། འདུས་མ་བྱས་ཟེར་བ་ཡིན། རིག་མཁན་རང་ལ་རང་བཞིན་མི་འདུག་པས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཉིད་ཡང་དག་པའི་མཐའ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཟེར་ཏེ། ལྟ་བ་ཡིན། བསྒོམ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དེས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཟེར་ཏེ་ལྟ་བ་ཡིན། བསྒོམ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དེས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དང་པོར་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་བྲལ་བས་ལུས་སེམས་ཁོང་གློད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས། གནས་དབེན་པར་གདན་བདེ་བའི་སྟེང་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཞུགས་མིག་འབྲས་མི་འགུལ་བར་ཐད་ཀར་ལྟ།། ལུགས་དང་གཟིགས་ལུགས་སུ་བྱ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ། རང་ལུས་ལྷར་གསལ་བའི་སྤྱི་བོར་བླ་མ་བསྒོམས་ལ། རང་གི་ཇི་ལྟར་འདུག་པ། དེ་རང་གི་ཐད་ཀར་མ་བཅོས་པར་རང་ལུགས་སུ་ལྷན་གྱིས་བཞག །བཅོས་ན་རྟོག་པ་ཡིན་པས་མ་བཅོས་པ་
1-10-45a
གལ་ཆེ། དེའི་ངང་ལས་རྟོག་པ་བྱུང་ན་མི་སྤང་རང་ཤར་ཡིན་པས་ཐད་ཀ་དེ་རང་དུ་མ་བཅོས་པར་རང་ལུགས་སུ་རྩེན་གྱིས་བཞག །གཉིས་སུ་མི་བྱ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡིན། གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མ་རིག་པས་རྒྱུ་བྱས་ནས་འཁྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བ་ཡིན། མདོར་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བློའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བར་བསྒོམས་གསུངས། ལས་དང་པོ་པ་ཐུན་ཆུང་ལ་གྲངས་མང་བར་བྱ། དེ་ལྟར་རྒྱུན་དུ་མ་ཡངས་པར་བསྒོམས་པས། ཉམས་རྣལ་འབྱོར་བཞི་ཡང་རིམས་ཀྱིས་འཆར། སྣང་སེམས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡིས། རྐྱེན་གྱིས་མི་གནོད་ཅིང་། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རང་ལ་ཚང་བར་ཡོད་གསུང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་སྒོར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས། རླུང་གནད་དུ་སྣུན་པ་ཡང་གལ་ཆེ། རླུང་བཟུང་ན་སེམས་ཟིན་ནས་འོང་། སེམས་ཀྱི་བཞོན་པ་རླུང་ཡིན་པ་རྒྱུད་ལས་གསུངས། རླུང་སེམས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བླ་མའི་གསུང་སྒྲོས་འདི་བྲིས་པས། །འདི་བཞིན་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་ནི། །རང་བཞན་དོན་རྣམས་འགྲུབ་པར་ཤོག །བླ་མའི་ཐུགས་དགོངས་རྫོགས་པར་ཤོག། ༈ །།
༄། །གཉུག་མ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་གྱི་ཁྱད་གང་།
བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། གཉུག་མ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་གྱི་ཁྱད་གང་ཞེས་ན། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་ནི་རྟོག་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་ཏེ། རྟོག་པ་ལ་གཉིས། བཟང་རྟོག་དང་ངན་རྟོག་གོ། །གང་བྱུང་ཡང་སྐུ་དྲིན་དུ་ཤེས་པས་། རྟོག་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པས། འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ངོ་མ་ཤེས་པས་འཁྱམས་ཏེ། དེ་ནི་རྟོག་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པས་འཁོར་བ་ལ་ཉམ་ང་མེད་དོ། །གཉུག་མ་ན་རེ། ཁྱོད་ཀྱིས་རྟོག་པ་ལམ་དུ་ཁྱེར་བས། གཅད་བྱ་དང་གཅོད་བྱེད་གཉིས་སུ་བཟུང་ནས་རྟོག་པ་ལ་ཟད་པ་མེད་དེ། རྟོག་པ་ཅིག་བྱུང་བ་དེ་ངོ་ཤེས་པར་བྱས། ཡང་ཅིག་བྱུང་དེ་ཡང་
1-10-45b
ངོ་ཤེས་པར་བྱས་ཀྱང་། ངོ་བོ་མ་མཐོང་ན་དེས་གོ་མ་ཆོད། མཐོང་རྒྱུ་ཅིག་བྱུང་ན་དེ་ང་ཡིན། གཞན་མཐོང་རྒྱུ་མེད། ང་མ་མཐོང་ན་རྟོག་པ་ལ་ཟད་པ་མེད་པས་ཁྱོད་ཀྱི་དེ་ལ་ཐུག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་ཡོད། ང་ནི་དང་པོ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན། བར་དུ་གནས་པ་མེད་པ་ཡིན། ཐ་མ་འགག་པ་མེད་པ་ཡིན། ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བ་ཡིན། རང་བཞིན་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་ཡིན། མཚན་ཉིད་བློ་ལས་འདས་པ་ཡིན། ད་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མཚན་མའི་ངོས་ནས་བལྟས་ན། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཟིགས་པར་མི་འགྱུར། མཚན་མེད་ཀྱི་ངོས་ནས་བལྟས་ན་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་ཡིན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ང་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། སྣན་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་བལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །དེ་ལ་ཡང་དག་ནི་ངའོ། །ཡང་སྔགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡང་ཅིས་ཤེས་ན། སཾ་བཱུ་ཊི་ལས། སྐྱེ་མེད་རང་བཞིན་སྔགས་ཡིན་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་ངེས་པ་ཅི་ཡང་མེད། །ཅེས་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་ཡིད་སྐྱོབ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གསང་བ་འདུས་པ་ལས། མ་ན་ཡིད་ཏྲཱ་ཡ་སྐྱོབ་པའོ། །དབྱེ་བ་ནི། རྟོག་པའི་སྔགས་དང་། རང་རིག་པའི་སྔགས་དང་། བརྡའི་སྔགས་སོ། །དང་པོ་ནི་རྟོག་པའི་སྔགས་ནི་ཀུན་བཏགས་ཁོང་གི་རླུང་དང་། གཞན་དབང་དག་ཏུ་སྨྲ་བ་འབྱུང་བའོ། །གཉིས་པ་རང་རིག་པའི་སྔགས་ནི་སྐྱེ་མཆེད་འོད་གསལ་ལོ། །གསུམ་པ་ནི་བརྡའི་སྔགས་ནི་གཟུངས་སྔགས་མཐའ་དག་དང་། བསྐྱེད་རིམས་མཐའ་དག་གོ། །དེ་ལ་མགོ་ཅན་དང་། མཐའ་ཅན་དང་། སྦྲུལ་ལྟ་བུ་དང་། ཡི་གེ་བསྡུས་པའོ། །དེ་ཡང་གསང་བ་འདུས་
1-10-46a
པ་ལས། ཐོག་མར་ཨོཾ་སྟན་ཐ་མར་སྭཱ་ཧཱ་མེད་པ་ནི། ཡི་གེ་མགོ་ཅན་ཞེས་བཤད་དོ། །ཐོག་མར་ཨོཾ་མེད་ཐ་མར་སྭཱ་ཧཱ་ལྡན་པ་ནི། ཡི་གེ་མཐའ་ཅན་ཞེས་བཤད་དོ། །ཐོག་མར་ཨོཾ་མེད་ཐ་མར་སྭཱ་ཧཱ་མེད་པ་ནི། ཡི་གེ་བསྡུས་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཐོག་མར་ཨོཾ་ཡོད་ཐ་མར་སྭཱ་ཧཱ་ཡོད་པ་ནི། སྤྲུལ་ཏེ་ཞི་བའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཞེས་སོ།། །།ཡང་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། སྒྲུབ་པ་པོ་ཅིག་གིས་སྒྲུབས་པས། རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོན་ཏན་བྱུང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས། སློབ་མ་དད་པ་ཅན་དང་ཕྲད་ནས་དེ་ལ་ཆོས་བཤད་པས། བསྒྲུབ་པ་པོ་དེ་ལར་རང་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས། རྒྱུ་དེ་ཕྱིར་ནུར་ནས་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ཡལ་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་བས་ན་དཀའ་གདམས་པའམ་ཁ་ཅིག་གིས། ལྐོགས་རྒྱུགས་བྱས་ཟེར་ཙམ་ན། མིས་མ་ཚོར་བར་དོན་གྲུབ་པ་ཡོད་པའམ། ཡང་རང་ལ་ནུས་པ་ཡོད་ན། སློབ་མ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་རང་གི་སྲོག་ལ་བབ་ཀྱང་སྐྱོང་དགོས་པར་བཤད་དོ། །ཡང་བསྒྲུབ་པ་པོ་ལ་རླངས་པ་ཕྱིར་ལ་ཤོར་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ནི་སྒྲུབ་པ་པོ་རང་ལ་ཡོན་ཏན་ཅིག་སྐྱེ་བས་ཏེ། ཕྱི་ཟང་ཟིང་གི་འདུ་འཛི་རུ་སོང་ནས། སྒྲུབ་པའི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད། སྤྱིར་ཡང་བསོད་ནམས་ཟེར་བའི་འདུ་འཛི་འདི་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་བཤད་པ་ཡིན་གསུང་ངོ་།། །།
༄། །སྤྱིར་བསྒོམ་པ་ལ་གོལ་ས་མང་།
ཡང་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། སྤྱིར་བསྒོམ་པ་ལ་གོལ་ས་མང་ཡང་། ཁམས་གསུམ་དང་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཞི་ལ་སོགས་པ་གོལ་སར་བཤད་པ་ནི། འཛིན་པ་བག་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་གོལ་བ་ཡིན། ཉན་ཐོས་སུ་གོལ་བ་དེ་བཅད་པའི་སྟོང་པ་ལ་གནས་པས་གོལ་བ་ཡིན། ངོ་བོ་འཛིན་མེད་དུ་གནས་ནས་དེས་ན་གང་དུ་ཡང་གོལ་ས་མེད་གསུང་། ཉམས་དང་རྟོགས་པ་གཉིས་སུ་ཤོར་བ་ཡང་།
1-10-46b
ཉམས་ནི་བདེ་གསལ་ལ་མཆོག་འཛིན་དུ་སོང་བས་ཤར་བ་ཡིན། རྟོགས་པ་ནི་ཉམས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་ཆད་པར་འཛིན་པས་ནོར་བ་ཡིན་ཏེ། ཤོར་ས་གཉིས་ཡིན་གསུང་།། །།མི་རྟོག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་སྟོང་པ་དང་། གསུམ་ནི་མི་རྟོག་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་བྱ། ཡེ་ཤེས་ནི་སེམས་ཉིད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་འོད་གསལ་བ། ཡེ་ནས་ཡོད་པ་ངོ་ཤེས་པའོ། །སྟོང་པ་ནི་དེ་ཉིད་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །ཤེས་པ་ཤེས་བྱ་ཤེས་རབ་གསུམ་ནི། ཤེས་པ་ནི་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ། །ཤེས་བྱ་ནི་བློའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད། ཤེས་རབ་ནི་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །མི་དམིགས་པ། སྟོང་པ། མཚན་མ། གསུམ་ནི། སྟོང་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའམ། མཚན་མ་ལ་གང་ཡང་མི་དམིགས་པ་ནི་མི་དམིགས་པའོ། །ཕྱི་བཟུང་བའི་ཡུལ་ཡང་། གཞི་རྩ་མ་གྲུབ། ནང་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱང་གཞི་རྩ་མ་གྲུབ་པ་ནི་སྟོང་པའོ། །བཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་བཅས་པ་ནི་མཚན་མའོ། །ཆོས་ཟབ་པ་དང་། མི་ཟབ་པ་འབྲིང་པོ་གསུམ་ནི། མི་ཟབ་པ་ནི་རྒྱུ་དགེ་མི་དགེ་ཡོད་པར་བཟུང་བ་ལས། འབྲས་བུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པར་མྱོང་ནས། ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་མི་ཟབ་པའོ། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་མ་མྱོང་། རེ་ཞིག་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་ནི་འབྲིང་པོའོ། །ཟབ་པ་ནི་གཉུག་མ་སྟེ། རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་གཏིང་མི་སྙེད་པས་ཟབ་པའོ། །སེམས་དང་སེམས་ཅན་སེམས་ཉིད་གསུམ་ནི། སེམས་ནི་ངར་འཛིན་གྱི་རིག་པའོ། །སེམས་ཅན་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དོ། །སེམས་ཉིད་ནི་རྒྱུན་ཆད་མེད་པའི་ཆོས་སྐུའོ། །རྒྱུ་ལམ་འབྲས་བུ་གསུམ་ནི། བསྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་རྒྱུ། འཕེལ་བར་བྱེད་པས་ན་ལམ། རྫོགས་པར་བྱེད་པས་ན་འབྲས་བུའོ། །དེ་ཡང་མར་
1-10-47a
གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། རྒྱུ་མ་རིག་པ་ལས་སྡིག་པ། སྡིག་པ་ཆུང་ངུ་ལས་ཆེན་པོར་འཕེལ་བས་འབྲས་བུ་ངན་སོང་གསུམ་མོ། །ཡར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྒྱུ་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས། ལམ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག །ཡང་ན་ལམ་བསླབ་པ་གསུམ། འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ། གསང་སྔགས་ནི་རྒྱུ་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས། ལམ་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས། འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་མོ།། ༈ །།འཆི་བ་བསྒོམས་པས་ཚེ་འདིའི་དོན་མི་བྱེད། འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསྒོམས་པས་འཁོར་བར་མི་སྐྱེ། ལས་དང་འབྲས་བུ་བསྒོམས་པས་ངན་སོང་དུ་མི་སྐྱེ། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམས་པས་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བར་མི་སྐྱེ། ཆོས་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམས་པས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཁམས་སུ་མི་སྐྱེ། འཆི་བ་བསྒོམས་པ་ལ་ཕན་ཡོན་གསུམ། ཡོན་ཏན་ལྔ་ཡོད་དེ། སྐྱོ་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན། དད་པ་བསོ་བ་ཡིན། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ལྕག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་པ་ལ་མི་ཆགས་པ་ཡིན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། འཆི་བ་བསྒོམས་པ་ལ་རབ་འབྲིང་གསུམ་ཡོད་དེ། རབ་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཞག་ཏུ་མི་འཛིན། འབྲིང་ཟླ་བར་མི་འཛིན། ཐ་མས་ལོར་མི་འཛིན་པའོ།། །།བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སེམས་ཉིད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །སྣང་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཆོས་སྐུའི་འོད། །སེམས་ཉིད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་དེ་ཡིན། སྣང་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི། དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཡིན། དེ་ཡང་ཉི་མ་དང་ཉི་མའི་འོད་བཞིན་ནམ། ཙནྡ་དང་ཙནྡ་གྱི་དྲི་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་ལ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གསུམ་
1-10-47b
དང་། ཉམས་སུ་བླང་བའི་ཆོས་གསུམ་ནི། སྣང་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་ཡང་དོན་ལ་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པ་སྨྲར་མི་བཏུབ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཉམས་སུ་བླང་བའི་ཆོས་གསུམ་ནི། དང་པོ་སེམས་ཉིད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་བྲལ་བས་ལུས་སེམས་གློད་པ་དང་། བར་དུ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་སེམས་མ་བཅོས་པ་སོ་མར་བཞག་པ་དང་། ཐ་མར་བྱུང་ཚོར་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།། །།
༄། །ལྟ་བསྒོམ་སྤྱོད་པ་གསུམ།
ལྟ་བསྒོམ་སྤྱོད་པ་གསུམ་ནི། ལྟ་བ་མ་བཅོས་པ་གཉུག་མའི་ཤེས་པ། བསྒོམ་པ་མི་རྟོག་པ་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ། སྤྱོད་པ་མ་ཞེན་པ་ཚོགས་དྲུག་རྒྱ་ཡན་ལྷུག་པ། ཐབས་མ་ཡེངས་པ་དྲན་རྟོག་རྒྱུན་ཆགས་སོ། །དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་རྒྱུ་ཅིག །སྣང་བ་དང་སེམས་ཉིད་ཐ་མི་དད། གཉུག་མའི་རང་བཞིན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ། བྱིས་པས་མ་ཤེས་སྙིང་པོའི་དོན་ལ་འཁྲུལ། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་སྒྲོས་དམ་པ། སློ་དཔོན་བསྒོམ་ཆུང་ལ་གདམས་པ།། །།ནད་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ། བློ་བཅོས་པའི་ཐབས་ལ་གཉིས་ཏེ། རྗེས་སུ་བཟུང་བ་དང་ཚར་བཅད་པ་གཉིས་སོ། །རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཐབས་ལ་གཉིས། ནད་ཉིད་ཐབས་སུ་འཁྱེར་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཤེས་པ་གཞན་དུ་འཁྲིད་པའོ། །ནད་ཐབས་སུ་འཁྱེར་བ་ནི། ཀུན་ཏུ་བཏགས་པའི་ནད་ནི། ཆོས་སམ་བསྒོམ་མ་ཡགས་པས་ནད་དུ་སོང་སྟེ། ཁྱེད་ཀྱིས་ནི་ནད་མེད་པ་ལ་ནད་དུ་བཟུང་སྟེ། ནད་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་མ་ནོར་བ་ཅིག་དང་ཕྲད་པའི་ཐབས་ཡིན། ཆོས་མ་ནོར་བར་རྒྱུད་ལ་
1-10-48a
སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཀྱང་དེ་ཡིན། འབྲས་བུ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཀྱང་དེ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་ལ་དེ་ལྟར་བསྟན་པས་ཁོས་ནད་སྐྱོན་དུ་མི་བལྟ་བར། ཡོན་ཏན་འབྱུང་སྙམ་ནས་ནད་ལ་དད་པས་རང་ཞིར་འགྲོ །ནད་མི་སོས་པའི་རྩ་བ་རེ་དོགས་གཉིས་ཡིན་ཏེ། རེ་བས་འགགས། དོགས་པས་བསུ་བ་ལ། ཁོས་ནད་དེ་ཉིད་ཐབས་སུ་ཤེས་པས། ན་ཡིས་དོགས་པ་དང་། སོས་སུ་རེ་བ་མེད་པར་ཞེན་པས་འཛིན་པ་བཏང་བས། ནད་རང་ཞིར་ཞི། འདྲེའི་གནོད་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་བྱ། རྗེས་ནི་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཚུལ་དུ་བཅོས་པའོ། །རྗེས་སུ་བཟུང་བ་ལ་ལྷའི་བྱིན་བརླབས་ཚུལ་དུ་ཡང་འཁྱེར། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བློ་གཞན་དུ་འཁྲིད་པའི་ཚུལ་དུ་བློ་སྦྱང་བ་ནི། བློ་ནད་ལ་མི་གནས་པར་ཁོའི་ཤེས་པ་གར་འཇུག་འཇུག་ན་ཕར་ཁྲིད། བློ་གཞན་དུ་ཡེངས་པས་ནད་དུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཉིད། ཤེས་རབ་ཏུ་ངོ་ཤེས་ནས། བློ་གར་སྒྱུར་སྒྱུར་དུ་བཏུབ་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན། ཡང་ན་བློ་ཚར་བཅད་པའི་སྒོ་ནས་ནད་ཞི་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ནད་དེ་རང་གི་ཐོག་ཏུ་ནད་རྩི་འཚི་བ་བློ་གར་འགྲོ་འགྲོ་བསམས་པས། སྔར་གྱི་ནད་ཞི་བར་འགྱུར་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན། ཡང་ན་ནད་ཉིད་གང་ནས་བྱུང་རྩད་དཔྱད་པ་དང་། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་བཏགས་པས་ནད་ཀྱང་། ནད་དེ་ཞི་ནས་འགྲོ་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་དམིགས་པ་དང་རྩོལ་བས་མི་འཇུག །བར་དུ་མི་གནས། ཐ་མར་མི་འཛིན་པའོ། །ལམ་འདི་དང་འབྲེལ་བའི་གང་ཟག་ནི་བཞི་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཆེན་པོའི་རིགས་ལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དུས་དང་། རང་གིས་མ་རྟོགས་པ་བླ་མ་ལ་ཞུ་དགོས་ན།། རིགས་ལ་རང་རྒྱལ་བའི་དུས་དང་། གཞན་པས་ཀྱང་རང་གིས་རྟོགས། རིགས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དུས་དང་། བདག་བཞན་གཉིས་ཀའི་དོན་བྱུང་ན།
1-10-48b
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་བདག་དང་བཞན་རྒྱུད་བསྲེ་ནུས་ན། ཆེན་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དུས་སོ། །ཚོར་བ་གཟུགས་ཁམས། བདེ་བ། ཚོར་བ་སྡུག་འདོད་ཁམས། བསྔལ་བ། ཚོར་བ་གཟུགས་མེད་ཁམས་ཆགས་ནའོ། །སྐྱེས་སྦྱོར་ཆུང་བའོ། བཏང་སྙོམས་སོ།། ༈ །།
༄། །བླ་མ་སངས་རྒྱས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་འདི་ཐབས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན།
བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་སྒྲོས་སློ་དཔོན་བསྒོམ་ཚུལ་གྱིས་ལྷ་སར་བཞུགས་དུས་སུ། ཡོལ་བ་ཕྱི་ཏམ་ཡང་བསན་ནོ། །སློ་དཔོན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡེ་ཤེས་ལ་གདམས་པ། དེས་བདག་ལ།། །།གུ་རུ་ན་མོ། །བླ་མ་སངས་རྒྱས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་འདི་ཐབས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པས། སྙིང་དང་། ཁྲག་དང་། རུས་པའི་གཏིང་ནས། མོས་གུས་དྲག་པོ་བྱས་ལ། ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དོན་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་དགོས། འདིས་ནི་དམ་ཚིག་ལ་སེལ་ཡོད་པའི་དགོས་པ་ཡང་སྐོངས། འདོད་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན། ཀྱང་འགྲུབ་པའོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་དགེ་བ་ལ་བླ་མ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་གདམས་པ་བཀའ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་ནི། བསྙེན་བསྐུར་གྱི་མཆོག་ཏུ་གསུངས། སངས་རྒྱས་སུ་མཐོང་ནས་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ལས་བོགས་ཆེ་བའི་ཆོས་གཞན་མེད། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་ངོ་། །རང་ཁོ་ན་གཅེས་པར་བཟུང་ནས། རྐྱེན་ངན་པ་ལ་སོགས་པའོ།། ཨེན་ཙམ་རེ་ཡང་མི་བཟོད་པར། རྨ་ཁའི་ཤའུ་འཐོགས་པ་འདྲ། རྟག་ཏུ་ཡུས་ཆེ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ངར་འདོགས་པ་འདི་ཡིན། རྒྱུད་ལ་བདུད་ལ་འདི་ལས་ཆེ་བ་ཡེ་མེད་པས། འདི་ནི་རཀྵ་གླང་མགོ་དངོས་ཡིན། ངའི་བསམ་པ་ཁོ་ནས་འཕུང་བ་ཡིན་གསུང་ངོ་།། ཡོན་ཏན་སྐྱེར་མི་སྟེར་བའི་གེགས་ཆེན་པོ་ཡིན། རང་གི་ནང་དུ་རླུང་འཚུབས་པས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་
1-10-49a
འཇོམས་པའི་ཐོ་བར་ཡང་འདུག །མཐོ་སྔོན་ཆད་སྤྱོད་པ་འདི་འབའ་ཞིག་ལ་བསྐྱལ་བས་རང་མགོ་འདི་མནན་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་ཏུ་མ་གཏེར། བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གཉའ་ཅག །དམའ་གྲོག་མ་སྦུར་བུ་ཡན་ཆད་ཕྱོགས་སུ་བཅད་ནས། རང་ཁོ་ནའི་ཁ་བཟུང་བས་འཁོར་བ་ལས་ཐར་རམ་མི་ཐར་བསམ་དགོས། རྒྱུད་སྦྱངས་པ་དང་། བསྒོམས་པའི་དགོས་པ་ནི། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་གསུམ་ཚོགས་པ་ཡིན། ཕྱི་ནང་གི་འདོད་པ་ལ་སྐོམ་པ་ཆུས་གདུངས་པ་ལྟ་བུ་བདུད་ཀྱི་ལས། བླ་མ་ལ་གུས་པར་མི་འགྱུར་བ་བདུད་ཀྱི་ལས། གདམས་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་མེད་ཅིང་རྩིས་མེད་པ་བདུད་ཀྱི་ལས། ཏིང་འཛིན་ལ་གནས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་རྟག་ཏུ་སེམས་གཡེངས་བ་བདུད་ཀྱི་ལས། ངའོ་སེམས་ཤིང་རང་ལ་གཅེས་པར་འཛིན་པ་བདུད་ཀྱི་ལས། ཚེ་འདི་ལ་ཞེན་ཅིང་བློ་མ་ལོག་པ་བདུད་ཀྱི་ལས་ཁྱོད་ཀྱི་བྱད་ཀྱི་དཀྱིལ་ན་ནག་པོ་ཅིག་འདུག་བྱས་ཀྱང་མི་དགའ་བ་ཡིན་གསུང་། སྔོན་ཆད་ཀྱང་འདི་ཁོ་ནས་འཁོར་བར་བཅིངས་པ་ཡིན་པར་གོ་དགོས།། ཆེན་པོའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཐབས་ལ་འབད་པ་ནི། ནང་གིས་འདོད་པའི་སྙིང་པོ་ནི། ལྕགས་ཀྱི་ཤལ་མ་ལི་ལ་འཛེག་པའམ། འབྲས་བུ་འཕྲ་སྐམ་གྱིས་འདོན་པ། མདོ་ནས་གསུང་། དུག་ཧ་ལ་ཧ་ལ་པ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་དགོས། ཕྱིའི་འདོད་པ་ལ་ནི། སངས་རྒྱས་དང་ཀུན་དགའ་བོ་ཡི་གསུང་བཞིན་དུ་བསྒོམ་དགོས་སྐད། བླ་མ་ལ་མི་གུས་པའི་གཉེན་པོར་ནི། བླ་མ་ཆོས་ཀྱི་བླ་མ་ལྔ་བཅུ་པ་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན་སྐྱོན་ལ་མི་རྟག་ཡོན་ཏན་ལ་བལྟ། སྐུར་བསམ་ཞིང་། སྙིང་ཐག་པ་རུས་པའི་གཏིང་ནས་གསོལ་བ་གདབ་བོ། །གདམ་ངག་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པའི་གཉེན་པོར། གདམ་ངག་བདུད་རྩིར་བསམ་ཞིང་རང་ནད་པར་བསམས་ལ། གདམ་ངག་གི་ཡོན་ཏན་ཤེས་པར་བྱའོ། །རང་ཡུས་ཀྱིས་
1-10-49b
རྒྱལ་བའི་གཉེན་པོར་འཁོར་བའི་ནད་སེལ་བར་ཤེས་དགོས། རང་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་འདུག་བལྟ། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁྱོད་ལ་གཅེས་པར་བྱེད་པར་འཆད་པ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ་ཡང་བསམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མི་གནས་ཤིང་གཡེངས་པའི་གཉེན་པོར། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བླ་མ་ཡིན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཡི་བཞིན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་པས། ཉིན་མ་ཡེངས་པ་ཡིན་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལམ། མཚན་དུ་ཡེངས་པའི་ཐབས་མེད་པ་མ་ཡེངས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལམ།། མེད་པ་ཡིན་པས། ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་དུ་བསྒོམ། བློ་ལོག་པའི་གཉེན་བློ་ལོག་མ་ལོག་འདི་ལ་གནད་ཆེ་བར་མཛད། པོར་ནི། འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཅི་འདུག་བལྟ་ཉུལ་ཐོང་། གཏན་ཡུལ་ངན་སོང་གསུམ་ལ་བྱས་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བ་དོན་གཉེར་བ་ཙམ་ཅིག་ལས་མ་མྱོང་གསུང་། རང་གིས་སྔན་ཆད་སྐྱིད་སྡུག་ཅི་བྱས་བསམ། རིན་པོ་ཆེ་ཇི་སྐད་གསུང་ཡང་བསམ་འཚལ་ལོ། །ལར་སྙིང་རྗེ་ཅིག་མེད་ན་ཆོས་རུས་སུ་མི་རང་གཅེས་པར་འཛིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡོར་རམ་ལན་ཚྭ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཐོན་པར་ཤེས་པས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྟོང་ཉིད་དང་བཅས་པ་ལ་འབད་འཚལ་བར་གདའོ།། །།
༄། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོན་མེ།
བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་གང་ཟག་གིས། འདི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱས་ཏེ། སེམས་ཉིད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །སྣང་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཆོས་སྐུའི་འོད། །འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མཉམ་པར་བསྒོམ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཆོས་འདི་རྟོགས་ན་ཡིན། །སེམས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་མདུན་མི་བསུ། ད་ལྟ་བ་གང་དུ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པར་བཞག་གོ། །དེ་ལྟར་བཞག་པས་སེམས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་གསལ་
1-10-50a
ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཡང་ཡུན་རིང་བ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་མི་བལྟ། ཐུང་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་བལྟ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ཉིད་ངང་དུ་མ་ཡེངས་པར་བཞག་གོ། །སྐྱེ་མེད་དོན་ལ་དེ་ལྟར་བསྒོམས་གྱུར་ན། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་གཉུག་མའི་ངང་དུ་འཆར། །ཆོས་རྣམས་རོ་མཉམ་དུས་གསུམ་རྒྱུན་པར་རྟོགས། །དེ་ལྟར་དོན་ལ་མ་ཡེངས་རྒྱུན་པར་ཞོག །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣལ་དུ་མཚོན་པའི་མན་ངག །དུས་གསུམ་ཀུན་གྱི་སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་འདི། བླ་མ་གྲུབ་ཐོབ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་གྱུར་ཏེ། འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་འཁོར་བའི་འདམ་ལས་སྒྲོལ་གྱུར་ཅིག །བདག་ཀྱང་ཕྲིན་ལས་བླ་མ་དང་མཚུངས་ཤོག །ཅེས་གསུངས་པའོ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོན་མེ། ཁུ་དབོན་གསུམ་གྱི་གསུང་སྒྲོས། སློ་དཔོན་བསྒོམ་ཆུང་གིས་སློ་དཔོན་བསྟོད་ལུངས་པ་ལ་གདམས། །དེས་བདག་ལ་གནང་ངོ་།། །།བཀྲ་ཤིས་སོ།། །།

